Een ijspegelboom

En toen was het opeens winter. De sneeuw lag op de daken, aan de beekboorden ontstond al een laagje ijs. Het waterrad stil gezet om die ijsvorming zo optimaal mogelijk te laten zijn.

Ook de zonnepanelen waren met sneeuw bedekt. Maar toen de zon doorbrak, smolt dit snel. Het smeltwater kwam via de dakgoot op de meidoorn terecht, met deze mooie ijspegelboom als resultaat.

kerstwens

Zondag 20 december 2020, de laatste derde-zondag-van-de-maand. De laatste keer malen dit jaar, de laatste keer dit jaar zonder publiek.

De waterafvoer was optimaal sinds afgelopen vrijdag, nadat er wekenlang weinig waterafvoer was vanwege werkzaamheden aan de Itterbeek in Neeritter. Rogge, tarwe en spelt, in een mum van tijd was alles weer tot mooi meel vermalen. Er was zelfs voldoende water om nog stroom te malen.

Maatgevend voor malen, of dat nu met water of met wind gebeurt, zijn de natuurlijke omstandigheden. De hoeveelheid water die het beeksysteem levert, of hoe hard het waait. Je kunt wat water stuwen, sommige watermolens hebben een molenvijver om wat extra water op te sparen, bij een windmolen kun je zeilen bijzetten, maar je kunt er niet méér uithalen dan wat de hydrologische of klimatologische natuur biedt. Voor natuur en milieu, maar ook voor mensen, zou het goed zijn als we al onze activiteiten wat beter afstemmen op dat natuurlijke draagvlak.

Mag 2021 een jaar worden waarin we kunnen bijdragen aan een samenleving die gebaseerd is op  duurzaam gebruik van natuur en milieu!

Beverdam

Hadden we vorige zondag, 15 november, tijdens het malen nog water in overvloed, afgelopen dinsdag stond de beek stil en zakte het peil tot een bedroevend niveau. Dat vond menig recreant net als wij niet leuk. Ook de bever was dat niet naar z’n zin -maar hij heeft middelen om het waterpeil zelf aan te passen. En zo ligt er op dit moment een beverdam tussen Ittervoort en Neeritter.

‘Dagje uit in Ittervoort’

Terwijl wij enkele dagen aan het fietsen waren in het Schwarzwald, kreeg ik van verschillende mensen een krantenbericht doorgestuurd. Een journalist van AD/de Gelderlander/BN-De Stem bezocht plekken in Nederland die geen toeristentrekkers zijn, en had zo ook Ittervoort ontdekt.

Helaas heeft hij tijdens zijn bezoek Ittervoort niet doorgewandeld, en onze molen niet ontdekt. Ik heb hem via de redactie van het AD van harte uitgenodigd om alsnog een bezoek aan de molen te brengen. Helaas heb ik nog niets van hem vernomen.

De by-pass is klaar, en de stuw bijna

De werkzaamheden die in opdracht van het waterschap enkele weken geleden opgestart zijn, vorderen gestaag. De vispassage die Bureau BAT heeft aangepast, zodat er minder uitspoeling zal zijn en de by-pass nog beter de migratie van vissen mogelijk maakt, is inmiddels klaar. Ook de kademuren zijn hersteld. Komende week wordt er verder gewerkt aan de stuw van maal- en losgoot. En de schoepen van het waterrad, die de afgelopen jaren nogal gehavend zijn door stammen van bomen die door bevers zijn omgeknaagd, worden nog opgeknapt. Het kroosrek is al verfijnd, zodat in de toekomst deze bever-boomstammen worden tegen gehouden.

Op dit moment kunnen we nog niet malen, omdat we niet kunnen stuwen. Op deze derde zondag van de maand zijn we wel geopend -geïnteresseerden kunnen de werkzaamheden bekijken- maar pas vanaf volgende week hopen wij weer vers biologisch tarwe, rogge en spelt te kunnen malen.

Onderhoud

Het is zover: de kademuren die last hadden van uitspoeling worden hersteld. De stuw wordt vernieuwd, en ook de temporele vispassage wordt geoptimaliseerd. Om deze werkzaamheden mogelijk te maken is de beek ter hoogte van de molen tijdelijk drooggelegd; de (geringe) waterafvoer verloopt nu volledig via de vispassage. Dat geeft even een dramatisch beeld:

Een droog beektraject om de nodige werkzaamheden mogelijk te maken.

Dat dit onderhoud niet voor niets is, is te zien in de onderstaande foto van de kademuur waar veel stenen al uitgespoeld waren. De hardstenen peilers van de stuw hadden ‘achterspoeling’, waardoor water weglekte en de situatie steeds verder verslechterde.

Tijdens het verwijderen van de aanwezige bakstenen bedding kwamen eikenhouten palen tevoorschijn die nog altijd in uitstekende staat bleken te zijn. Daar is inmiddels een mooie herbestemming voor bedacht.

Na (minimaal) een halve eeuw onder water te hebben gestaan, is het eikenhout nog altijd hard.

Genieten op een bankje!

genieten op een bankjeCovid-19 veroorzaakt veel leed. Maar met een positieve instelling valt er ook -juist nu- veel te genieten. Zo ook bij de molen. Een onbekende plaatste twee stoelen langs het zandpad, met zicht op het beekdal, de Itterse kerk en onze molen.

Nu kunnen passanten even uitrusten en genieten van de rust en de mooie omgeving!

Decoratie

getuigschrift molenaarDe corona-beperkingen hebben zijdelings ook soms voordelen. Zo was er dit weekend tijd om een molenmuur te decoreren. Het getuigschrift van het watermolenaarsdiploma  -dat normaliter op de jaarvergadering van De Hollandsche Molen in april wordt uitgereikt, maar nu per post werd bezorgd- wordt geflankeerd door werk van twee Itternaren die de molen een warm hart toedragen: een gedicht van Thieu Munnecom en een olieverfschilderij van Theo Minkenberg.